Greinar

Prebíótísk, próbíótísk og postbíótísk efni. Hvað velur þú?

Þrjú lík heiti en þrír ólíkir upphafspunktar. Fáðu á hreint muninn á fæðu fyrir örverur, lifandi örverum og óvirkjuðum örverum. Þá verður auðveldara að skilja hvað þú ert í raun að leita að.1, 2, 3

Um 3 mínútna lestur

Belgjurtir, baunir, hnetur og fræ séð ofan frá – trefjarík matvæli, myndskreyting við grein um prebíótísk, próbíótísk og postbíótísk efni
Myndin er til skýringar og sýnir belgjurtir, korn, fræ og hnetur. Hún sýnir ekki innihaldsefni Biotics.

Byrjaðu á muninum

Einfaldast er að byrja á því sem hver flokkur lýsir: einhverju sem örverur nýta sér, lifandi örverum eða blöndum úr óvirkjuðum örverum.1, 2, 3

HugtakEinföld þumalputtaregla
Prebíótísk efniFæðaEitthvað sem tilteknar örverur geta nýtt sér.
Próbíótísk efniLifandiÖrverurnar sjálfar.
Postbíótísk efniÓvirkjuðÖrverur og/eða hlutar þeirra.

Einföld þumalputtaregla, ekki full skilgreining. Í öllum þremur tilvikum er staðfestur heilsufarslegur ávinningur hluti af skilgreiningunni.1, 2, 3

Prebíótísk efni: eitthvað sem örverur nýta sér

Prebíótískum efnum er oft lýst sem „fæðu fyrir þarmabakteríur“. Það er gagnleg þumalputtaregla, en þetta er ekki hvaða fæða sem er.

Örverur í líkamanum verða að nýta efnið sértækt og sú nýting verður að veita staðfestan heilsufarslegan ávinning. Inúlín, frúktó-fásykrur (FOS) og galaktó-fásykrur (GOS) eru meðal rannsakaðra dæma.1

Trefjar og prebíótísk efni eru ekki það sama. Mörg prebíótísk efni eru trefjar, en ekki eru allar trefjar prebíótískar.1

Próbíótísk efni: lifandi örverur

Prebíótísk efni eru eitthvað sem örverur nýta sér, en próbíótísk efni eru örverurnar sjálfar. Þær verða að vera lifandi og veita staðfestan heilsufarslegan ávinning þegar þær eru gefnar í nægilegu magni.2

Þess vegna eru gerjuð matvæli ekki sjálfkrafa próbíótísk. Þótt örverur hafi verið notaðar við framleiðslu matvæla þýðir það ekki að lifandi örverurnar í þeim veiti staðfestan heilsufarslegan ávinning.2

Postbíótísk efni: annar upphafspunktur

Postbíótísk efni byggja á örverum sem hafa verið óvirkjaðar af ásettu ráði. Blandan getur innihaldið heilar frumur, frumuhluta þeirra og önnur efni sem verða eftir að ferlinu loknu.4

Það þarf ekki að halda örverunum lifandi. Það greinir postbíótísk efni frá próbíótískum og getur í reynd skipt máli fyrir framleiðslu og geymslu.3

Áhrif og öryggi þarf engu að síður að rannsaka fyrir hverja blöndu fyrir sig. Bakteríur sem hafa drepist fyrir tilviljun í vöru gera hana ekki sjálfkrafa postbíótíska.4, 5

Þarftu öll þrjú?

Nei. Heitin lýsa ólíkum flokkum, ekki skyldubundinni röð. „Pre“ þýðir ekki að allir þurfi fyrst að taka prebíótískt fæðubótarefni og „post“ er ekki skyldubundið lokaskref.1, 2, 3

Það sem skiptir máli eru rannsóknirnar á tiltekinni samsetningu og notkun, ekki bara heiti flokksins.5

Hvað inniheldur Biotics?

Postbíótíska innihaldsefnið GIVE™ í Biotics var þróað í samstarfi við Midtvedt Innovation AS og byggir á meira en 60 ára rannsóknum Tore Midtvedts prófessors á örverum.6, 7

Hinn 27. september 2018 var Tore Midtvedt prófessor sæmdur riddarakrossi 1. stigs Sankti Ólafsorðunnar fyrir störf sín í þágu læknisfræðilegrar örverufræði.8

Biotics inniheldur gerjað próteinhýdrólýsat, þykkni úr beiskri fenniku og piparmyntuolíu.

Áður en þú velur skaltu skoða innihaldsefnin og ráðlagða notkun. Almennar rannsóknir á flokki eru ekki það sama og rannsóknir á tiltekinni vöru.5

Frá yfirsýn til upplýsts vals

Nú þekkir þú muninn. Næsta skref er að kynnast vörunni sem þú ert að íhuga. Ef þú vilt prófa Biotics finnur þú pöntunarhlutann hér fyrir neðan.

Heimildir og frekara lesefni

Tölurnar í textanum vísa í heimildirnar hér að neðan. Ytri tenglar opnast í nýjum flipa.

  1. Gibson G.R. et al. (2017). The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of prebiotics.
    Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 14, 491-502.https://doi.org/10.1038/nrgastro.2017.75
  2. Hill C. et al. (2014). The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic.
    Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 11, 506-514.https://doi.org/10.1038/nrgastro.2014.66
  3. Salminen S. et al. (2021). The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of postbiotics.
    Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 18, 649-667.https://doi.org/10.1038/s41575-021-00440-6
  4. ISAPP. What is a postbiotic?
    Vísindaleg skýring á skilgreiningunni og því hvernig postbíótísk efni eru framleidd.https://isappscience.org/resource/what-is-a-postbiotic/
  5. Vinderola G., Sanders M.E., Cunningham M. og Hill C. (2024). Frequently asked questions about the ISAPP postbiotic definition.
    Frontiers in Microbiology, 14, 1324565.https://doi.org/10.3389/fmicb.2023.1324565
  6. Postbiotika.no. GIVE™ og samstarfið við Midtvedt Innovation AS.
    Bakgrunnur vörunnar og samstarf um þróun hennar.https://postbiotika.no/
  7. Melby K.K., Lingaas E., Hovig B., Rollag H. og Degré M. (2026). Tore Midtvedt.
    Minningargrein í Tidsskrift for Den norske legeforening. Söguleg heimild.https://doi.org/10.4045/tidsskr.26.0039
  8. Det norske kongehus (2018). Tildelinger: Tore Midtvedt, 27. september 2018.
    Sankti Ólafsorðan, riddari 1. stigs. Viðurkenningin heiðrar störf hans í þágu læknisfræðilegrar örverufræði.https://www.kongehuset.no/monarkiet/ordener-og-medaljer/tildelinger?decorations%5Bquery%5D=tore%20midtvedt